RESMİ KONUŞMA METİNLERİ

Türkiye-A.B.D. Ekonomik Ortaklık Komisyonu

Ortak Bildiri

16-17 Nisan 2008, Washington

Türkiye-ABD Ekonomik Ortaklık Komisyonu (EOK) dördüncü dönem toplantıları, 16-17 Nisan 2008 tarihlerinde Washington’da yapılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Büyükelçi Ertuğrul Apakan’ın başkanlık ettiği Türk heyetinde, Dışişleri Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı ile Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı’ndan yetkililer yer almıştır. ABD Dışişleri Bakanlığı Ekonomi, Enerji ve Özel Sektörden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Daniel S. Sullivan başkanlığındaki ABD heyetinde ise ABD Dışişleri, Ticaret, Hazine, Enerji Bakanlıkları ile ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı, Küçük Ölçekli İşletmeler İdaresi yetkilileri yer almıştır.

ABD "Uluslararası Anlayış İş Konseyi" (BCIU) 16 Nisan tarihinde bir özel sektör etkinliği düzenlemiş, sözkonusu etkinliğe Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile 50’den fazla ABD’li ve Türk özel sektör temsilcisi iştirak ederek, ticaret ve yatırım konularında iki ülke resmi temsilcileri ile görüş alışverişinde bulunmuşlardır. Bu etkinlik 17 Nisan tarihinde yapılan EOK resmi görüşmelerine katkıda bulunmuştur.

EOK, 5 Temmuz 2006 tarihinde ABD Dışişleri Bakanı Rice ile dönemin Dışişleri Bakanı Abdullah Gül’ün kabul ettikleri “Türk-Amerikan Stratejik Ortaklığını İlerletmek için Ortak Vizyon ve Yapılandırılmış Diyalog” Belgesi’nin stratejik ekonomik diyalog boyutunu oluşturmaktadır. İki ülke arasındaki ekonomik bağları geliştirmek, Türkiye ile ABD arasındaki stratejik ortaklığın, güçlü ve kalıcı dostluğun ilerletilmesinin ayrılmaz bir parçasını oluşturmaktadır.

İki heyet, ABD’de, Türkiye’de ve küresel düzeydeki ekonomik eğilimler üzerinde durmuş; sürdürülmekte olan yapısal reformların ikili ekonomik ortaklığın derinleştirilmesine ve bölgesel ve küresel refah ve güvenliğe ne şekilde katkıda bulunabileceği konusunda fikir alış-verişinde bulunmuştur. Heyetler, geçtiğimiz yıl yapılan EOK toplantıları neticesinde kabul edilen ve pek çok unsuru başarı ile tamamlanan Eylem Planı’nı gözden geçirmişlerdir.

Ekonomik Ortaklık Komisyonu görüşmelerinin önemli bir bölümü enerji güvenliği konusuna ayrılmıştır. Bu kapsamda, iki ülke arasında enerji alanındaki işbirliğinin önemi vurgulanmış, Nabucco ve Türkiye-Yunanistan-İtalya boru hatları dahil, Güney Koridoru ile petrol ve doğal gazda bölgesel işbirliği çerçevesindeki ortak çıkarlar ele alınmıştır. Her iki heyet, aralarındaki işbirliğini derinleştirmeye ve doğalgazın ticari olarak elverişli koşullarda nakli ve Türkiye için arz güvenliğinin sağlanması amacıyla birlikte çalışmaya karar vermişlerdir. Enerji arzının genişletilmesi ile kaynak ve güzergahların çeşitlendirilmesi Türkiye ve Avrupa’nın enerji gereksinimlerinin karşılanması bakımından anahtar önem taşımaktadır. Her iki heyet ayrıca, nükleer enerji konusunda ikili işbirliğinin geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğu konusunda görüş birliğine varmıştır. Enerji güvenliğinin kapsamlı bir şekilde ele alınabilmesi için Türk Heyeti Başkanı, enerji konusunda ikili bir danışma mekanizması ihdas edilmesini önermiştir.

Heyetler, ayrıca, küresel ekonomik güvenlik ve istikrarın teşvik edilmesi için bölgesel işbirliğinin önemini vurgulamıştır. ABD ve Türkiye, TOBB’un Ankara Forum’u kapsamında Batı Şeria’da (Tarqumiya) Sanayi Bölgesi kurulması projesi ile ABD Kongresi’nde onaylanmasını takiben, ABD’nin Afganistan ve Pakistan-Afganistan sınırında Yeniden Yapılanma Fırsat Bölgeleri (ROZ) başta olmak üzere bu alanda somut girişimler çerçevesinde işbirliği yapmayı taahhüt etmiştir. Türkiye’nin Afganistan ve Irak’ın yeniden imarına yapmakta olduğu katkılar memnuniyetle not edilmiştir. ABD Heyeti, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne tam üyelik sürecine olan desteğini yinelemiş; sürecin tamamlanmasının, Türkiye, ABD ve AB arasındaki ilişkileri daha da güçlendireceği vurgulanmıştır.

Heyetler, özel sektör, akademik kuruluşlar ve ilgili resmi teknik kuruluşlar arasında bilimsel ve teknolojik işbirliği de dahil, Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin yenilikçi teknolojiler yoluyla güçlendirilmesi yolları üzerinde görüş alışverişinde bulunmuştur. Her iki heyet, Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Çerçeve Anlaşması’nın bir an evvel tamamlanmasına ve sözkonusu anlaşmanın uygulanması amacıyla ortak bir komisyon ihdas edilmesine karar vermiştir. Akademik değişim programları yenilikçi bir toplum oluşturulmasına katkıda bulunan bir mekanizma olarak belirlenmiş ve iki heyet Türk Üniversite rektör ve dekanlarının ABD’li muhatapları ile daha etkin etkileşim ve iletişime geçebilmeleri için gerekli fırsatları araştırmaya karar vermiştir.

İki heyet, sürdürülebilir ekonomik büyüme ve yatırım için telif haklarının korunması ve uygulanması ile girişimciler için uygun ortamın yaratılmasının taşıdığı önem konusunda görüş birliğine varmışlardır. Her iki taraf, telif haklarının korunması ve telif hakları rejiminin güncelleştirilmesi konusunda Türkiye’nin kaydettiği ilerlemeleri memnuniyetle kaydetmişlerdir.

Heyetler iki ülke arasındaki yatırım ve ticaret hacminin genişletilmesi ve bu bağlamda mevcut henüz kullanılmayan potansiyelin değerlendirilmesi yolları üzerinde durmuştur. Türkiye’deki yatırım ortamında sağlanan önemli gelişmeler memnuniyetle kaydedilmiştir. İki heyet, küçük ve orta ölçekli işletmeler başta olmak üzere pek çok sektörde iki ülke özel sektörü arasındaki iş bağlantılarının güçlendirilmesini teşvik etmeyi sürdürmeye karar vermişlerdir.

İki heyet, 2009 yılında Türkiye’de yeniden toplanma kararı almıştır.