BÜYÜKELÇİ'YE SORUN

 * Büyükelçi: Her hükümet, toplumun kabul etmediği tipteki rejimlerle iştigal etme ya da onları soyutlama kararı verirken, başarılı olma olasılığının yanı sıra kendi toplumunun stratejik gereksinimlerini de gözönünde bulundurmak zorundadır. Seçilen yöntemin etkin olmaması halinde bu iştigal karşı tarafın amaçlarına hizmet etmeye dönüşebilir. Bununla beraber mali ve diplomatik baskıdan etkilenmeyecek bir ülke de yoktur. Dışişleri Bakan Yardımcısı Burns, Amerika'nın İran politikasıyla ilgili olarak Kongre'de yaptığı bir konuşmada "etkili herhangi bir diplomatik strateji, hasmınıza karşı diplomatik çabalar gösteriyor gibi görünürken aynı zamanda onu kapı dışında tutmaktır" demişti. A.B.D’nin bu konudaki tutumunu daha iyi anlamak için sözkonusu konuşmanın tamamını http://www.state.gov/p/us/rm/2007/81470.htm adresinden okumanızı tavsiye ederim.

 * Büyükelçi: Afganistan’daki Türk birlikleri NATO’nun ISAF kuvvetlerinin bir parçasıdır. NATO bölgedeki birlikler ve yeterlilikte açık tespit etmiş (ör. helikopterler) ve müttefiklerden bu açıkları belirlemek için daha fazlasını istemiştir. Türkiye’nin hem ISAF ile askeri, hem de insani ve yapılandırma yönünden Afganistan’daki liderlik rolünü takdirle karşılıyoruz. NATO Afganistan’da başarılı olmalıdır ve bu başarıyı temin etmek için tüm müttefiklerinden en fazlasını yapmalarını istemektedir.

  *Büyükelçi: Başörtüsü konusu Türkiye’nin iç meselesidir. Biz, başörtüsü takmak ya da herhangi bir dini kıyafet giymek de dahil olmak üzere herhangi özel bir ifade tarzını desteklemiyoruz. Başörtüsü takmak ya da takmamak kadınların kendilerinin vereceği bir karardır.

 *Büyükelçi: Ben de bir baba olarak çevreyle ilgili kaygılarınızı paylaşıyorum. Dışişleri Bakanımız Rice'ın da söylediği gibi, iklim değişikliği kuşaktan kuşağa aktarılan ve küresel boyut taşıyan bir sorundur. Amerika Birleşik Devletleri olarak bu sorunu fazlasıyla ciddiye almaktayız.

Amerika Birleşik Devletleri, gelişmekte olan ülkeleri kapsamadığı ve Amerikan ekonomisine, kendi hedeflerini gerçekleştiremeden zarar vereceği gerekçesiyle Kyoto'ya imza atmadı. Biz uluslararası iklimle ilgili eylemlerin gerçek ve sürdürülebilir bir küresel yaklaşım haline gelmesinin, ancak farklı bölgesel ve ulusal şartların dikkate alınması, bunun yanısıra ekonomik ve diğer sürdürülebilir gelişim hedeflerinin gözetilmesi suretiyle sağlanabileceğine inanıyoruz. Bu yaklaşımın bir sonucu olarak Başkan Bush, Washington'da düzenlenen "Başlıca Ekonomiler Konferansı"nda, dünyanın en büyük ekonomisine sahip 16 ülke ile Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği'ni ağırlayarak, iklim değişikliği konusunda dünya çapında bir anlaşma sağlanması konusunda çaba gösterdi.

ABD, iklim değişikliğiyle ilgili uzun süreli ilerleme kaydedilmesi yolunda önemli yatırımlar yapmaktadır. 2001 yılından bu yana ABD Hükümeti daha temiz enerji kaynaklarının yanısıra elektrik için yenilenebilir yakıt ve kaynak geliştirmek ve daha fazla enerji verimliliği için yaklaşık 18 milyon dolar yatırım yapmıştır. Başkan Bush 2002 yılında ABD ekonomisinin sera gazları yoğunluğunu (her ekonomik etkinlik birimi başına ne kadar salınım yaptığımız) 2012 yılında yüzde 18 azaltmak amacıyla iddialı bir hedef koydu -- son raporlar hedeften sapmadığımızı hatta muhtemelen aşacağımızı gösteriyor. Başkan Bush, 2017’ye kadar 10 yıl içinde ABD’de benzin tüketimini yüzde 20 azaltma hedefini gösterdiği "10’da 20 Girişimi" ile alternatif enerji arayışına olan bağlılığını ortaya koymuştur. Kasım ayında İstanbul’da toplanacak olan Temiz Enerji Teknolojileri Konferansı’nın düzenleyicilerinden birisi olan ABD Enerji Bakanlığı, Amerika’daki en yeni kömür, su, rüzgar, güneş ve başka enerji teknolojilerini anlatmak için önemli bazı Amerikalı uzmanları Türkiye’ye getirecektir.

ABD, uluslararası bazda kamu-özel sektör ortaklıkları tesis edilmesine de önderlik etmektedir. Geçen ay, Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) ile ortak çalışarak geniş anlamda Karadeniz bölgesinde çevre koruma ile ekonomik büyüme ve kalkınma arasındaki bağı incelemek amacıyla 12 KEİ üyesi ülkeden hükümet yetkilileriyle özel ve gayrı resmi sektör temsilcilerini Türkiye’de bir araya getirdik.

 Büyükelçi: Bizim yıllık Bağımsızlık Günü resepsiyonları Amerikan demokrasisinin doğuşunun yanısıra çeşitlikli ve karmaşık tarihimizi ve kültürümüzü kutlamamız için bir fırsattır. Bu resepsiyonlar aynı zamanda her meslekten Türklere, derinden takdir ettiğimiz dostlukları ve destekleri için teşekkür etme fırsatımız ve Türkiye’yle ikili ilişkimize bağlılığımızı yeniden ifade etme zamanıdır. Bu yıl Ankara, İstanbul, İzmir ve Adana’da gerçekleştirilen kutlamalarda üniversite, siyaset, askeriye, diplomasi, iş, bilim, gazetecilik ve başka birçok sahadan 3000’den fazla arkadaşımızı ve meslektaşımızı misafir etmekten mutluluk duyduk. Geçmiş yıllarda olduğu gibi bu yıl da Türk toplumunun çeşitli kesimlerinden eski ve şimdiki liderler, kutlamalarda yer aldı. Katılımları bizleri onurlandırmıştır.

 Büyükelçi: Bakan Rice Türkiye’ye, Türkiye’nin demokratik, laik kurumlarına ve Türk-Amerikan ilişkilerine verdiği güçlü desteği ifade etmektedir. Daha önceki Türk hükümetleriyle olduğu ve bundan sonrakilerle de olacağı gibi, Türkiye’nin mevcut hükümetiyle son dörtbuçuk yılda beraberce elde edilen olumlu çalışmalardan sözetmektedir. Ayrıca, bundan önceki ve sonraki Türk hükümetlerinin benzeri üretken işbirliğini takdir ettiğimiz gibi, bu hükümetin bizi ilgilendiren konularda gerçekleştirdiği faaliyetleri takdir etmektedir. Gerek Bakan Rice gerekse ben, bu ülkeye ve ülkenin kurumlarına ve geleceğine güven duymaktayız.

Amerika Birleşik Devletleri Türkiye’nin siyasi partileri arasındaki parti siyaseti tartışmalarında taraf tutmamaktadır. Bizim tek adayımız, güçlü, refah içinde, demokratik ve laik bir cumhuriyet olarak bu ülkenin geleceğinin anahtarını elinde tutan seçim sandığıdır. Amerika Birleşik Devletleri ya da herhangi bir dış varlığın, Türk halkının seçimlerde kendi adına yapmaları gereken siyasetle ilgili seçimlere karışması uygunsuz olur.

 Büyükelçi:  Türkiye ile ABD bölgedeki ve dünyadaki stratejik çıkarları için zaten birlikte hareket etmektedir. İki ülke, 50 yıldan uzun bir süredir NATO müttefiki ve stratejik ortaktır. Dünyaya aynı şekilde bakıyoruz ve aynı şeyleri istiyoruz -- özellikle bu bölgede -- ve hedeflerimize ulaşmak için yakın işbirliği içindeyiz.

Geçen seneyi ele alırsak, geniş kapsamlı ortak ilgi konuları hakkında üst düzey yetkililer arasında birebir çalışma toplantıları gerçekleştirdik. Bugün Irak, İran, Ortadoğu, Kafkaslar ve Orta Asya, Kıbrıs, Türkiye’nin Avrupa Birliğine katılma çabaları, enerji geliştirme ve çeşitlendirme, uluslararası terörizme karşı savaş ve daha pek çok konuda ortak çalışmaktayız. Geçen Temmuz ayında Dışişleri Bakanları Gül ve Rice'ın Washington’da açıkladığı “Ortak Görüş ve Planlanmış Diyalog"un da kanıtladığı üzere, gelecekteki ilişkimizi genişletip tarif etmek konusunda ilerleme kaydediyoruz.

Ben Türkiye Cumhuriyeti ile Amerika Birleşik Devletlerinin ortaklığı sürdüreceğine inanıyorum çünkü aynı şeyleri istiyoruz -- barış, refah, demokrasi ve özgürlük.

Dünya genelinde insan haklarını desteklemek çabalarımızın bir parçası olarak her yıl, son örneği 6 Mart’daki 2006 İnsan Hakları Raporu  olan, raporlar yayınlarız.

Dışişleri Bakanı Rice'ın geçenlerde söylediği gibi bu raporları kusursuz olduğumuzu düşündüğümüz için değil, aksine bütün insanlar ve yaptıkları işler gibi kendimizi fazlasıyla eksik bulduğumuz için yayınlıyoruz. Bizim demokratik yönetim sistemimiz hesap verme esasına dayanır ama yanılmaz değildir. Bize her şeye rağmen kalıcı idealler rehberlik etmektedir: Bütün halkların ve bütün hükümetlerin uğrunda çabalaması gereken insanların elinden alınamaz hakları ve demokrasi prensipleri. Buna ABD de dahildir.

 Büyükelçi:  Bir süre önce Kongre’den geçen bir yasa, yurt dışında yaşayan Amerikan vatandaşlarının eş, ebeveyn ya da küçük çocukları gibi birinci derece yakınlarına göçmen vizesi almaları için sponsor olmak istemeleri durumunda takip etmeleri gereken prosedürlerde değişikliklere yol açmıştır.

Yayın tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, birinci derece yakınlar için verilen dilekçeler (I-130’lar) dilekçeyi verenin ikamet ettiği yerden sorumlu ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri (USCIS) ofisine sunulmalıdır. Bu yer, dilekçeyi veren Amerikan vatandaşının ikametgâhıdır. Örneğin, New York’ta yaşayan bir Amerikan vatandaşı, yurt dışındaki yakınları için bir I–130 dilekçesini artık New York’ta doldurmak zorundadır. Şu anda Türkiye’de yaşayan Amerikan vatandaşları, I–130 dilekçesini, vergi işlemlerinde kullanılan ABD adresleri gibi kendi yasal ikametlerinin bulunduğu eyaletteki USCIS ofisine teslim etmek durumundadır.

Büyükelçiliklerimiz ve başkonsolosluklarımız her ne kadar artık I-130’ları almaya yetkili olmasa da, dilekçe vermek isteyen Amerikan vatandaşlarına ve onların aile üyelerine bu konuda rehberlik hizmeti sağlamaya devam edeceğiz. Ancak, ABD yasasındaki bu değişiklikten dolayı yurt dışındaki görev yerlerimizden artık göçmen vizesi dilekçelerini kabul edemeyeceğimiz için üzgünüz.

Bu değişiklik bazı başvuru sahipleri için işlemlerin gecikmesiyle sonuçlanabilir. Dışişleri Bakanlığı bunun bazı sıkıntılara sebep olabileceğinin farkındadır ve bundan dolayı üzgündür.

USCIS’in iletişim bilgileri www.uscis.gov adresli web sayfalarında bulunabilir. USCIS’e 1-800-375-5283 numaralı Ulusal Müşteri Hizmetleri Merkezinden (NCSC) ulaşılabilir.

Büyükelçi: ABD Büyükelçiliği Bilgi ve Belge Merkezi (IRC), Amerikan kültürü, ekonomik, sosyal ve siyasi hayatı hakkında bilgi sağlama konusunda uzman olan bölümdür. Bu merkezde Amerikan tarihinden azınlık haklarına, federal mahkeme sisteminden Amerikan gençliğine kadar pek çok farklı konuda hazırlanmış dosyalar mevcuttur. Sorunuzda belirttiğiniz gibi belirli konularda bilgi edinmek üzere başvurabilirsiniz.

Özel olarak hazırlanmış raporların yanı sıra, IRC bölümümüz güncelleştirilmiş başvuru kolleksiyonu, hükümetle ilgili en son bilgiler, düşünce kuruluşlarının raporları, süreli yayınlar bölümüne ve geniş bir internet veri koleksiyonuna sahiptir. IRC, aynı zamanda, uluslararası ilişkiler, Amerikan tarihi ve toplumu, Amerikan edebiyatı eleştirileri ve biyografileri, iletişim, Amerikan politikası ve hükümetine ilişkin konularda, araştırmacıların kullanımına açık olan özel bir koleksiyona da sahiptir. Elektronik kaynaklarımız arasında, en son hükümet ve yasama bilgilerine ulaşabilen internet veri merkezi, farklı konularda referans verileri ve çok sayıda CD-ROM da mevcuttur.

Sivil Toplum Kuruluşları üyeleri, öğretmenler, parlamenterler, basın mensupları ve öğrenciler bu kaynaktan yararlanmaktadır ve sizi de ne zaman bilgiye ihtiyacınız olursa IRC ile temasa geçmeye davet ederiz. Ankara veya İstanbul'da ikamet ediyorsanız, bizzat gelmek üzere randevu alabilirsiniz, ancak bilgi isteklerine telefon ve e-posta kanalıyla da yanıt verilmektedir. Ankara IRC hakkında daha fazla bilgi için: http://turkey.usembassy.gov/irc.html ve İstanbul IRC için: http://istanbul.usconsulate.gov/general_information2.html adreslerini ziyaret ediniz.

Ayrıca Amerikan kültürü, Amerika'da eğitim ve ABD ile ilgili hemen her konuda İngilizce bilgiler bulabileceğiniz http://usinfo.state.gov adresini ziyaret etmenizi de öneririm.

Büyükelçi: Farklı kişilerden 'Büyükelçiye Sorun' servisine gelen sorularda, Cumhurbaşkanı Sezer ve Genelkurmay Başkanı Büyükanıt'ın konuşmaları ile ilgili yaptığım iddia edilen yorumlar merak edildi. Ben bu soruları yanıtlamaktan ve böylece kayıtları düzeltme imkanı bulmaktan mutluluk duyarım.

3 Ekim'de Washington'da Türk gazetecilere söylediklerimi konu edinen haberler hatalıdır. Sonradan Türk basınında yayınlanan haber ve yorumlar sözlerimle ilgili gerekli düzeltmeyi kısmen yapmış olsa da, ne yazık ki pek çok kimsenin zihninde ilk izlenim yer etti.

O zaman olduğu gibi, şimdi de vermeye çalıştığım mesajın özü yalnızca saygı ve destekten ibaretti.

Bu büyük ülkede Amerikan Büyükelçisi olarak görev yapmak benim için bir onurdur ve yapmaya çalıştığım şey, ülkenizin dayandığı temeller olan demokratik yönetişime mümkün olan her desteği sağlamaktır. Ülke içinde cereyan eden tartışmalarla ilgili olarak bir tarafın yanında yer almak gibi bir tavır içinde olmadım, olmayacağım da.

Benim temel hedefim Türkiye ve Amerika'nın ulusal çıkarlarını geliştirmeye yönelik olarak ülkelerimiz arasındaki ortaklığı ilerilere taşımaktır.

Size ilişikte yaptığım konuşmanın Türkçe ve İngilizce metinlerini sunuyorum ki ilgilenenler okuyup kendi değerlendirmelerini yapabilsinler. Gazetecilerin sözkonu sorularına cevap verirken, üç ana hususu vurgulamayı amaçlamıştım:

• Cumhurbaşkanı Sezer ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Büyükanıt’ın söylediklerini okumadığımı, dolayısıyla o konularda yorum yapamayacağımı;
• Bir demokrasiye yakışır şekilde, genellikle bu ülkede çeşitli konular hakkında canlı tartışmaların devam ettiğini;
• Amerika Birleşik Devletlerinin ülkelerimiz arasında mevcut olan ilişkinin temel değerlerinin ifadesi şeklinde güçlü, istikrarlı, güvenli ve laik bir demokrasi olan Türkiye’ye büyük güven duyduğunu.

Türkiye Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletlerinin müttefiki, ortağı ve dostudur. Benim buradaki görevim bu ilişkiyi daha ileriye taşımak ve işbirliğimizin tam merkezinde yer alan saygı ve takdiri ifade etmektir.

En iyi dileklerimle,

Ross Wilson

---------------------

Ekler:

• Ambassador Wilson Speaks with the Press at the Foreign Press Center, Washington (October 3, 2006)
• Washington Dış Basın Merkezi’nin Büyükelçi Ross Wilson İle Yaptığı Bilgi Toplantısı: ABD – Türkiye İlişkilerindeki Yeni Gelişmeler (3 Ekim 2006)

Büyükelçi: Bahsettiğiniz harita hiçbir şekilde ABD politikasını yansıtmamaktadır. Silahlı Kuvvetler Dergisi’ndeki harita -- bu dergi hükümet veya askeri, resmi bir yayın organı değildir -- emekli Albay Ralph Peters’ın bir makalesinde kullanılmıştır. Peters, sivil bir yurttaş olarak düşündüklerini yazmış ve dile getirmiştir. Harita Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti politikasını yansıtmamaktadır ve aslında, -- Türk dostlarımız ve müttefiklerimizle birlikte -- ülke içerisinde istikrarlı ve komşularıyla barış içinde yaşayan birleşik ve demokratik bir Irak oluşturmak hedefimize aykırıdır.

Türkiye 50 yıldır ABD’nin müttefikidir ve Türkiye’nin savunması anlaşmalarla ABD tarafından taahhüt edilmiştir. Türkiye’nin toprak bütünlüğüne saygımızı sürdürüyoruz.

Roma’da geçen sözünü ettiğiniz olay, NATO Savunma Kolejinde yapılan bir konuşmanın bir parçasıydı. Bu tipteki diğer savaş okulları gibi NATO Savunma Koleji de öğrencilerin ve öğretmenlerin fikirlerini açıkça tartışmakta serbest olduğu bir akademik özgürlük ortamıdır. Böyle açık tartışmalar ordularımızın eleştirel düşünme ve daha etkin stratejiler üretme yeteneğini güçlendirir.

ABD askeri okullarında, hükümet politikaları sıklıkla tartışılır ve güncel politika ile ilgili çeşitli fikirler sınıflarda konu olur. Açık tartışma, demokratik toplumların ayrılmaz bir parçasıdır.

Son olarak, bahsettiğiniz haritanın ABD politikasına ters olduğunu tekrar vurgulamak isterim.

Türkiye bölgede önemli bir rol oynamıştır ve oynamaya devam edecektir -- Irak’ta, Afganistan’da, İran ile ilişkilerde ve şimdi de Ortadoğu ülkeleriyle yapılan görüşmelerde. Bu durumun somut bir göstergesi, Türk Hükümetinin şimdi de genişletilmiş UNIFIL misyonuna katılımı değerlendirmesidir. Elbette Türkiye de diğer ülkeler gibi bu güce katılımı ve uluslararası barış hedefli diğer girişimleri, kendi ulusal çıkarları temelinde kararlaştıracaktır.

Şimdiki İran hükümetinin İsraili yok edip haritadan silmek için çağrıda bulunduğunu da not etmek isterim. Bu, Birleşmiş Milletler'in başka bir üyesini yoketmek taahhüdü, II. Dünya savaşından beri uluslar arası alanda hiç görülmemiştir. Diğer başka konularla birlikte bu da, Uluslararası toplumun, İran'ın yıllardır gizlice yürüttüğü ve Atom Enerjisi Kurumu ile birlikte bütün dünyadan saklamaya çalıştığı nükleer programını, özel bir dikkatle takip etmesini gerektirmektedir.

Amerika Birleşik Devletleri, Nükleer Silahların Sınırlandırılması Antlaşması'nı imzalamamış İsrail'in de aralarında bulunduğu bütün ülkeleri nükleer silahsız devletler olmak için bu antlaşmayı imzalamaya davet etti. Ayrıca, Kitle İmha Silahları olmayan bir Orta Doğu vizyonuna destek verdik.

Büyükelçi: ABD, BM Güvenlik Konseyi’nin 14 Ağustos’ta gerçekleşen saldırıların durdurulmasına yönelik 1701 sayılı kararının alınması için çok çalışmıştır.  Bu karar, kalıcı barışı sağlama almak için gerekli siyasi ilkeleri ortaya koyar: Lübnan’da yabancı güçlere, silahlara ve ülke genelinde tam ve egemen bir otoriteye sahip olması gereken bağımsız Lübnan hükümetinden başka otoriteye yer yoktur.  Şimdi işin zor ve acil kısmı olan uygulamaya geçilmiştir.  Lübnan Silahlı Kuvvetleri, genişletilmiş bir UNIFIL istikrar gücünün yardımıyla Lübnan halkını korumak, Lübnan’ın egemenliğini sağlama almak ve silahlı çetelerle teröristlerin bölgesel barış ve istikrarı bozmasına engel olmak için ülkenin güneyine konuşlanacaktır. 

Türkiye bölgede önemli bir rol oynamıştır ve oynamaya devam edecektir -- Irak’ta, Afganistan’da, İran ile ilişkilerde ve şimdi de Ortadoğu ülkeleriyle yapılan görüşmelerde.  Bu durumun somut bir göstergesi, Türk Hükümetinin şimdi de genişletilmiş UNIFIL misyonuna katılımı değerlendirmesidir.  Elbette Türkiye de diğer ülkeler gibi bu güce katılımı ve uluslararası barış hedefli diğer girişimleri, kendi ulusal çıkarları temelinde kararlaştıracaktır.